اهمیت گیاهان دارویی

از دیرباز تا کنون، گياهان دارويی از ارزش و اهميت خاصی در تأمين بهداشت وسلامتی جوامع هم به لحاظ درمان و هم پيشگيری از بيماريها برخوردار بوده و هستند.

در واقع اين بخش از منابع طبيعی قدمتی همپای بشر داشته و يكی از مهمترين منابع تأمين غذايیو دارويی بشر درطول نسلها بوده اند. از نقطه نظر تاريخی، گياهان اهميت فراوانی درتوسعه جوامع داشته اند و تحقيقات وسيعی برای يافتن فرآورده ها ومواد طبيعی دارويیگياهی در طول تاريخ انجام شده اما نكته حائز اهميت اينجاست كه تنها كمتراز۱۰%  از مجموع ۲۵۰۰۰۰ گونه گياهی جهان برای بيش از يك عملكرد زيست شناختی،شناسايی و مورد استفاده قرار گرفته اند.

به عبارت ديگر بر اساس آمارهای منتشرهتوسط سازمان بهداشت جهانی، تنها بين ۳۵ تا ۷۰ هزارگونه گياه دارويی در طول زمان برای حداقل يك يا چند بار مورد مصرف قرار گرفته است.در حال حاضر، ۲۵% از داروهای موجود، منشأ گياهی دارند و ۱۲% داروها نيز از منابعميكروبی ساخته شده اند. پتانسيل توليدداروهای گياهی در طبيعت بسيار بالاست. براینمونه گفته مي شود ۱۲۵۰۰۰ گونه گياه دارويی در جنگلهای استوايی جهان يافت ميشود.ارزش اقتصادی و تجاری گياهان دارويی فوق العاده زياد است. در بعضی آمارها ارزشتجارت جهانی گياهان دارويی بالغ بر ۴۳ ميليارد دلار در سال برآورد شده و طیآمار منتشره در اينترنت فروش فرآورده های گياهی در سال ۱۹۹۷ بالغ بر ۳/۲۴ ميليارددلارآمريكا بوده است . گرايش عمومی جامعه به استفاده از داروها و درمانهای گياهیو به طور كلی فرآوردههای طبيعی به ويژه در طی سالهای اخير روبه افزايش بوده ومهمترين علل آن، اثبات اثرات مخرب و جانبی داروهای شيميايی از يك طرف و ايجادآلودگي های زيست محيطی كه كره زمين را تهديد مي كند از سوی ديگر بوده است . بيشاز ۶۰% مردم آلمان و بلژيك و ۷۴% انگليسي ها تمايل به استفاده از درمانهای طبيعیگياهی دارند. ضمن اينكه طبق آمار سازمان بهداشت جهانی بالغ بر ۸۰% مردم جهان بهويژه در كشورهای در حال توسعه و نواحی فقير و دور افتاده عمده ترين نيازهای درمانیخود را از گياهان دارويی تأمين مي كنند . از سوی ديگر گياهان دارويی جزء ذخاير ومنابع طبيعی هستند و بسياری از كشورها كم يا زياد از يك چنين منبعی برخوردارند كهنوع، تعداد و تنوع گونه های گياهی بر اساس شرايط و موقعيت جغرافيايی هر منطقهمتفاوت است . متأسفانه سودآوري های كلان اقتصادی و توجه روز افزون به تجارت جهانیگياهان دارويی، مشكلات و مسائل ناگواری را برای اين منابع به وجود آورده و نسلگونه های گياهی را با خطر انقراض مواجه ساخته است. چرا كه بخش عظيمی از تجارت،مربوط به گونه های گياهی دارويی است كه از طبيعت جمع آوری شده و بعضا با شيوه هاینادرست، نه تنها به انقراض نسل گونه ها می انجامد بلكه تنوع زيستی منطقه و جهان رانيز با خطرنابودی مواجه می سازد. استفاده مطلوب، منطقی و بهينه از اين منابع كه بهلحاظ فناوری بسيار كم هزينه تر و ساده تر از صنايع دارويی شيميايی است،می تواندضمن تأمين بخشی از نيازهای عمده بهداشتی و درمانی جامعه از خروج مقادير متنابهیارز جلوگيری نموده و مانع گسترش وابستگی به بيگانگان شود. بنا بر اين با اتخاذسياستها و راهكارهای مناسب و مبتنی بر يك شناخت واقع گرايانه از وضعيت موجود اينمنابع و كاربرد روشهای علمی و صحيح در تمام ابعاد اعم از كاشت، داشت، برداشت و بهرهبرداری صنعتی و اقتصادی آن، چه از طبيعت وچه به صورت كشت مكانيزه، ميتوان به دركیواقعی و اصولی در خصوص نقش و بازدهی گياهان دارويی در جوامع رو به رشدی همچونايران رسيد و علاوه بر حفظ و حراست از اين سرمايه های ملی به شكوفايی و توسعهپايدار جامعه نيز دست يازيد .


همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييدindex