معرفی برخی از سبزیجات ۱

بادرنج:

Deracocephallum

گیاه شناسی: گیاهی علفی یکساله از خانواده نعناعیان دارای ساقه هایی چهار گوش و گلهایی برنگ بنفش تیره مایل به ابی و گاهی سفید است که ارتفاعی متغییر بین ۲۰-۴۵ سانتی متر دارد.

نیازهای اکولوژیکی: این گیاه در بیشتر اقلیم ها رویش دارد و در طول رویش به هوای گرم و نور کافی احتیاج دارد. خاک دارای بافت متوسط برای رشد گیاه بادرنج مناسب است و بذر گیاه در دمای ۱۵-۲۰ درجه سانتی گراد جوانه می زند.

روش و زمان کاشت: این گیاه را میتوان بصورت کرتی و یا خطی (ردیفی) کشت نمود. فواصل ردیف بین ۳۰-۴۰ سانت و فواصل بوته ها بین ۲۰-۲۵ سانت مناسب است. با توجه به اندازه بذور عمق کاشت بذر بین ۲-۳ سانتی متر و زمان کشت مناسب بادرنج اواسط فروردین است و سبز شدن بذرها ۱۲-۱۴ روز طول می کشد.

ابیاری و عملیات داشت: بعد از کاشت بذر ابیاری هر ۲-۳ روز لازم است و پس از استقرار هر ۶ تا ۷ روز ابیاری انجام میشود. برداشت محصول به عنوان سبزی قبل از گلدهی است و جهت عرقیات و اسانس گیری برداشت در زمان گلدهی است.

تربچه

Raphanus sativum

گیاه شناسی: گیاهی یکساله از خانواده شب بوئیان که دارای برگهای نسبتا پهن و رگ برگهای خشن و کرکدار است. ریشه این گیاه قرمز رنگ و برگهای ان خوراکی است.
نیازهای اکولوژیکی: منشا اولیه این گیاه فرانسه است. تربچه در انواع اب و هوا رویش دارد ولی اب و هوای خنک برای گیاه مناسب تر است. گرمای تابستانه باعث رسیدگی و تولید بذر و در نهایت پوک شدن ریشه گیاه می شود بنابراین کاشت ان باید در فصل خنک ولی بدون یخبندان باشد. دمای مناسب برای رشد و نمو این گیاه ۱۰ درجه سانتی گراد است و حداکثر تا ۳۵ درجه را تحمل میکند.
روش و زمان کاشت: تربچه را می توان بصورت ردیفی و کرتی ( دست پاش ) کشت نمود. در روش خطی فاصله ردیفها ۱۵-۲۰ سانتی متر و فاصله بوته ها از یکدیگر ۲-۴ سانت در نظر گرفته می شود. در روش کرتی پس از پخش کردن بذر در سطح زمین روی بذر توسط شن کش با خاک پوشانده می شود. عمق مناسب کشت ۱-۱٫۵ سانت است. میزان بذر مورد نیاز برای کشت تربچه نقلی ۲۵۰-۳۰۰ گرم و برای انواع درشت تر ۱۵-۱۰۰ گرم بذر برای هر ۱۰۰ متر مربع زمین کافی است. این گیاه را می توان در فصل بهار و تابستان (البته قبل از گرم شدن هوا کشت نمود) بذر گیاه معمولا ۴ تا ۷ روز بعد از کاشت سبز می شود.
ابیاری و عملیات داشت: به علت رشد سریع در فصل گرم هر ۴-۵ روز یکبار ابیاری لازم است. در فصی پاییز و زمستان با توجه به وضعیت بارندگی ابیاری انجام می شود و زمین نباید خشک باشد. معمولا برداشت محصول ۱۸ تا ۲۵ روز بعد از کاشت انجام می شود و اگر برداشت دیرتر انجام شود ریشه های ان پوک می کردد.

تره

Allium schoennopresum

گیاه شناسی: گیاهی چند ساله از خانواده لاله است که پس از ۳ سال برداشت مقدار محصول ان کاهش می یابد.
نیازهای اکولوژیکی: در اب و هوای معتدل و همچنین سرد و مرطوب عملکرد بهتری دارد و خاکهای هوموسی و اهکی و رسی شنی برای رشد این گیاه مناسب است.

روش و زمان کاشت: تکثیر ان از طریق بذر است که در اوایل بهار یا اوایل پاییز می توان کشت کرد. فاصله بوته ها ۲-۳ سانتی متر و فاصله ردیف های کاشت ۲۵-۳۰ سانتی متر و عمق کاشت ۱-۲ سانت است و در هر صد متر مربع ۲۰۰ گرم بذر لازم است.

ابیاری و داشت: برای سبز شدن بذور پس از کاشت هر ۲ الی ۳ روز یکبار ابیاری لازم است . پس از سبز شدن و رشد اولیه می توان به فاصله هر ۵-۶ روز یکبار ابیاری نمود. با توجه به چند ساله بودن تره می توان چندین نوبت از ان برداشت نمود.

تره فرنگی

Allium Porrum

گیاه شناسی: گیاهی دوساله از خانواده آلاله است و بر خلاف پیاز تولید غده نمیکند و دارای برگهای سبز و پهن است.

نیازهای اکولوژیکی: در بیشتر اقلیم ها کشت می شود و به سرما مقاوم بوده و تا ۱۰- درجه سانتی گراد را تحمل میکند. خاکهای سنگین و اسیدی برای این گیاه مناسب نیستند. دمای مناسب برای جوانه زنی بذر کیاه ۱۰ درجه سانتی گراد است.

روش و زمان کشت: پس از اماده سازی زمین و دادن کود دامی به منظور افزایش مواد الی فواصل ردیف های کاشت ۲۵ سانتیمتر و فاصله بوته ها بر روی ردیف ۱۰-۱۵ سانتی متر و عمق کاشت مناسب ۲-۲٫۵ سانت است. برای پیش رس کردن محصول کاشت ان در خزانه انجام و سپس بعد از ۱۰-۱۲ هفته به زمین اصلی منتقل می شود. در اوایل تا اواسط فروردین ماه کشت مستقیم صورت میگیرد.

ابیاری و عملیات داشت: به کم ابی حساس است و مخصوصا در تیر و مرداد ماه باید اب کافی در اختیار گیاه باشد.

برداشت: بر عکس تره یکبار برداشت می شود.

جعفری

Petroselinum crispum

گیاه شناسی: گیاهی علفی و دوساله از خانواده چتریان و معطر است که ارتفاع ان به ۷۰ سانتی متر می رسد که دارای گل های کوچک مایل به سبز است. این گیاه در سال اول تولید برگ می کند که از ان بعنوان سبزی استفاده می شود.

نیازهای اکولوژیکی: جعفری به خشکی حساس ولی به سرما بسیار مقاوم است و در بیشتر اقلیمها قابل کشت است ولی در اب و هوای خشک بهترین نتیجه را می دهد. خاکهای لومی و لومی شنی برای کشت این گیاه مناسب هستند. خاکهای عمیق با مواد غذایی کافی نیز محصول مناسبی تولید می کنند. خاکهای اسیدی مناسب کشت این گیاه نیست و بذر ان به شوری حساس است.

روش و زمان کاشت: زمین مورد کشت جعفری باید نرم مرطوب و دارای مواد غذایی کافی باشد. در کشت ردیفی (خطی) فاصله بین ردیف ها معمولا ۲۵ سانتی متر و بین بوته ها ۱۵-۲۵ سانت است عمق کاشت ۱ تا ۲ سانتی متر کافی است کشت بذر گیاه در اواسط اسفند تا فروردین ماه انجام میگیرد. جوانه زنی بذر ان تا حدودی کند است لذا بهتر است قبل از کاشت بذر به مدت ۲۴ ساعت در اب خیسانده شود. جوانه زنی ان ۲۰-۲۵ روز طول می کشد.

ابیاری و عملیات داشت: پس از کاشت بذر ابیاری منظم جهت سبز شدن ان لازم است و با توجه به حساس بودن گیاه به خشکی رطوبت لازم برای ان باید تامین شود. اگر هدف مصرف ان به عنوان سبزی باشد در زمان گرمای زیاد برای حفظ رطوبت خاک بهتر است ابیاری هر ۴-۵ روز انجام گیرد. برای مصرف بصورت سبزی برداشت در فاصله اواسط خرداد تا اواسط ابانماه در چندین نوبت معمولا ۳ تا ۴ بار صورت میگیرد . پس از برداشت برگها در دمای ۴۰ درجه سانتی گراد خشک میشوند.